Balinguyngoy

From Wikihealth
Jump to: navigation, search
Tetanus.jpg
Ang balinguyngoy o nosebleed ay ang pagkawala ng dugo mula sa tissue lining ng ilong. Ang pagdudugo ay karaniwan nangyayari sa loob ng nostril o butas ng ilong.

Contents

Sintomas

  • Pagdurugo mula sa isa o dalawang butas ng ilong
  • Madalas na paglunok
  • Pakiramdam ng pag-agos ng pluido sa likod ng ilong o lalamunan

Sanhi at panganib

Ang balinguyngoy ay pangkaraniwang nararanasan. Karamihan sa balinguyngoy ay nangyayari dahil sa maliit na iritasyon sa ilong o dahil sa sipon. Ito ay maaaring nakakatakot para sa ilan ngunit bihira itong ikunsidera bilang panganib sa buhay.

Ang ilong ay mayroong mga maliliit na mga daluyan ng dugo na madaling mapinsala. Ang hangin na dumadaloy sa ilong ay maaaring maging tuyo at makairita sa membrane lining sa loob ng ilong na bumubuo bilang crust o balat. Ang lining ng ilong ay maaaring maging tuyo dahil sa init, alerhiya, sipon o sinusitis.

Ang madalas at paulit-ulit na pagdurugo ng ilong ay maaaring sintomas ng iba pang mga sakit tulad ng altapresyon, alerhiya, bleeding disorder, o tumor sa ilong o sinuses. Ang mga sumusunod ay karaniwang sanhi ng balinguyngoy:

  • Allergic rhinitis
  • Bagay na naipit sa ilong
  • Barotrauma
  • Malakas na pagsinga ng ilong
  • Iritasyon dulot ng kemikal
  • Direktang pinsala sa ilong tulad ng pagkabali ng ilong
  • Pangungulangot
  • Sobrang pagamit ng decongestant nasal spray
  • Paulit-ulit na pagbahing
  • Operasyon sa mukha o ilong
  • Pag-inom ng malaking dosahe ng aspirin o blood-thinning medicine
  • Upper respiratory infection
  • Sobrang lamig o tuyong hangin

Pagsusuri

Ang doktor ay maaaring magsagawa ng isang pisikal na eksaminasyon. Sa ibang kaso, maaaring bantayan ang pasyente labas a sintomas at palatandaan ng hypovolemic shock. Ang mga sumusunod ay maaaring itanong ng doktor sa pasyente:

  • Malakas ba ang pagdurugo?
  • Ang balinguyngoy ba ay agad humihinto kapag pinipindot ang butas ng ilong?
  • Bago lang ba nagsimula ang balinguyngoy?
  • Madalas at paulit-ulit ba itong nangyayari?
  • Ano pang ibang sintomas ang mayroon ka?
  • Mayroon bang dugo sa iyong dumi?
  • Nagsusuka ka ba ng dugo?
  • Mayroon ka bang maliliit na pulang pantal o kulay ube na pantal sa balat (petechiae)?
  • Ikaw baay umiinom ng blood thinners o aspirin?

Ang mga pagsusuring ito naman ay maaaring ipagawa sa pasyente:

Pag-iwas

Ang mas malamig na temperatura sa bahay, paggamit ng vaporizer, at pagbalik ng halumigmig (humidity) sa hangin ay maaaring makatulong sa mga taong parating nakakaranas ng balinguyngoy. Ang paggamit naman ng nasal saline spray at water soluble jelly ay maaaring makatulong na maiwasan ang balinguyngoy lalo na sa panahon ng taglamig.

Lunas

Karamihan sa mga taong nagkakaroon ng balinguyngoy ay kayang bigyang lunas ang kondisyon nang hindi nangangailangan ng doktor. Ito ang maaaring gawin sakaling makaranas ng balinguyngoy:

  1. Pisilin ang malabot na bahagi ng ilong gamit ang hinlalaki at hintuturo.
  2. Bigyang diin ang pagpisil ng parte ng ilong papunta sa mukha.
  3. Sumandal ng medyo paharap ang ulo. Ang pagsandal ng ulo patalikod ay maaaring mag-dulot ng pag-agos ng dugo patungo sa sinuses at lalamunan. Kapag ito ay nangyari, maaaring masinghot ang dugo.
  4. Hawakan ang ilong ng di bababa sa limang minuto. Ulitin ito kung kailangan hanggang sa huminto ang pagdudugo.

Ang mga sumusunod naman na paraan ay maaaring ibigay upang mabigyang lunas ang balinguyngoy:

  • Pag-kontrol sa presyon ng dugo
  • Pagsara sa daluyan ng dugo gamit ang init, kuryente, o silver nitrate sticks
  • Nasal packing
  • Pag-iwas sa pagkabali ng ilong o pagtanggal ng foreign body
  • Pagbawas sa dami ng iniinom na pampalabnaw ng dugo gaya ng aspirin

Maaaring ituring emergency ang sitwasyon kung:

  • Ang pagdurugo ay hindi huminto makalipas ng 20 minutos.
  • Ang pagdurugo ay nangyari pagkatapos ng pinsala sa ulo. Ito ay maaaring sensyales ng bali sa bungo at maaaring mangailangan ng X-ray.
  • Ang ilong ay maaaring nabali dahil sa isang pinsala o aksidente.
  • Mas makakabuti na pumunta sa doktor kapag ang isang bata ay nakakaranas ng paulit-ulit na balinguyngoy lalo na kapag walang kinalaman ang lamig o walang nakakairita sa ilong.


Posibleng komplikasyon

  • Kapag nakakaranas ng malakas o patuloy na balinguynoy, maaaring irekomenda na magpatingin sa isang ear, nose and throat (ENT) na espesyalista para sa mas malalim na imbestigasyon.
  • Anemia – Ang malakas at madalas na pag-agos ng dugo sa ilong ay maaaring magdulot sa pagkawala ng maraming dugo. Ang pagkapagod ay isa pang sintomas na maaaring maobserbahan.
  • Ang pagkabali ng ilong ay maaaring magdulot ng permanenteng pagbabago ng hugis ng ilong. Maaaring subukan ng ENT na itulak pabalik ito gamit ang kamay ngunit hindi ito parating epektibo. May mga kaso na maaaring mangailangan ng operasyon upang ayusin muli ang hugis ng ilong.

Sanggunian